CULT CYPRUS

Κείμενο: Ξένια Παπακυριακού / Text: Xenia Papakyriakou // contact@cultcyprus.com

In contemporary Cypriot literature, Louiza Papaloizou’s Το Βουνί (The Mountain) stands out not only as a work of fiction, but as a cultural document. Winner of both the Cyprus State Literature Prize and Greece’s State Novel Prize in 2021, the novel masterfully combines the intimate and the historical, giving voice to the land as much as to its people.

The story is told in three distinct movements, each anchored to the same mountain but narrated by different figures: Xeni, a village woman whose recollections carry the weight of tradition; Koris, whose perspective is steeped in the Cypriot dialect and the rhythms of rural life; and a Swedish archaeologist, whose outsider’s gaze uncovers as much about himself as about the terrain he studies.

Papaloizou’s use of language is deliberate and daring. Each section is written in a different form of Greek — from the ancient echoes of Koine to the earthy authenticity of the Cypriot dialect, and finally to polished literary Greek. This layering of voices creates a shifting linguistic landscape that mirrors the novel’s themes: continuity and change, rootedness and dislocation.

The mountain itself becomes more than a setting; it is a silent witness to decades of love, loss, political upheaval, and the enduring human search for belonging. In her prose, Papaloizou blends diary fragments, folklore, and oral history with a poetic restraint that invites the reader to pause, listen, and feel the pulse of a land shaped by memory.

Not every reader will find comfort here — the novel resists tidy resolutions, instead offering the layered complexity of life itself. But for those willing to engage with its slow-burning depth, The Mountain is a rare and resonant achievement — a work that affirms the power of place and language in telling the stories of a nation.

---

Στη σύγχρονη κυπριακή λογοτεχνία, το Βουνί της Λουίζας Παπαλοΐζου ξεχωρίζει όχι μόνο ως λογοτεχνικό έργο, αλλά και ως πολιτιστικό τεκμήριο. Βραβευμένο με το Κρατικό Βραβείο Λογοτεχνίας Κύπρου και το Κρατικό Βραβείο Μυθιστορήματος Ελλάδας το 2021, το μυθιστόρημα συνδυάζει με μαεστρία το προσωπικό με το ιστορικό, δίνοντας φωνή όχι μόνο στους ανθρώπους αλλά και στην ίδια τη γη.

Η αφήγηση εκτυλίσσεται σε τρία αυτόνομα μέρη, δεμένα μεταξύ τους από το ίδιο βουνό αλλά ειπωμένα από διαφορετικούς αφηγητές: τη Ξένη, μια γυναίκα του χωριού της οποίας οι αναμνήσεις φέρουν το βάρος της παράδοσης· τον Κόρη, που μιλά στην κυπριακή διάλεκτο με τον ρυθμό της αγροτικής ζωής· και έναν Σουηδό αρχαιολόγο, του οποίου η ματιά του ξένου αποκαλύπτει εξίσου τον εαυτό του και τον τόπο που μελετά.

Η γλωσσική επιλογή της Παπαλοΐζου είναι τολμηρή και μελετημένη. Κάθε μέρος είναι γραμμένο σε διαφορετική μορφή της ελληνικής — από την αρχαΐζουσα χροιά της Κοινής, στη ζωντανή προφορικότητα της κυπριακής διαλέκτου, και τέλος στην επιμελημένη λογοτεχνική γλώσσα. Αυτή η εναλλαγή φωνών δημιουργεί ένα μεταβαλλόμενο γλωσσικό τοπίο που αντικατοπτρίζει τα κεντρικά θέματα του έργου: συνέχεια και αλλαγή, ρίζες και αποξένωση.

Το βουνό δεν είναι απλώς σκηνικό, αλλά σιωπηλός μάρτυρας δεκαετιών αγάπης, απωλειών, πολιτικών αναταράξεων και της αιώνιας ανθρώπινης αναζήτησης για ανήκειν. Στην πρόζα της Παπαλοΐζου, θραύσματα ημερολογίων, λαογραφία και προφορική ιστορία συνυπάρχουν με μια ποιητική εγκράτεια που καλεί τον αναγνώστη να σταματήσει, να ακούσει και να νιώσει τον παλμό της γης που διαμορφώνεται από τη μνήμη.

Δεν είναι ένα έργο που χαρίζεται σε εύκολες λύσεις και μπορεί να ξενίσει όσους αναζητούν γραμμική πλοκή. Ωστόσο, για τον αναγνώστη που θα αφιερώσει χρόνο στην πολυεπίπεδη του αφήγηση, το Βουνί αποτελεί σπάνιο και βαθύ επίτευγμα — ένα μυθιστόρημα που επιβεβαιώνει τη δύναμη του τόπου και της γλώσσας στη διατήρηση και μετάδοση των ιστοριών ενός ολόκληρου λαού.

—-

В современной кипрской литературе роман Луизы Папалиуду Το Βουνί («Гора») выделяется не только как художественное произведение, но и как культурный документ. Получивший Государственную литературную премию Кипра и Государственную премию Греции за роман в 2021 году, он умело соединяет личное и историческое, позволяя говорить не только людям, но и самой земле.

Роман построен в трёх самостоятельных частях, объединённых одной горой и разными рассказчиками: Ксени, деревенская женщина, чьи воспоминания несут отпечаток традиций; Корис, повествующий на кипрском диалекте, в ритме сельской жизни; и шведский археолог, чей взгляд со стороны открывает для него самого не меньше, чем для читателя.

Языковая игра Папалиуду — смелый и осознанный выбор. Каждая часть написана на своём варианте греческого языка — от древнего койне до живой разговорной речи кипрского диалекта и завершает всё утонченный литературный греческий. Этот приём создаёт сменяющийся языковой рельеф, отражающий главные темы произведения: преемственность и перемены, укоренённость и отчуждение.

Гора в романе — не просто фон, а молчаливый свидетель десятилетий любви, утрат, политических потрясений и вечного поиска человеком своего места. В прозе Папалиуду переплетаются дневники, фольклор и устная история, а поэтическая сдержанность заставляет читателя замедлиться, вслушаться и почувствовать пульс земли, формируемой памятью.

Это произведение не ищет простых развязок и может показаться непривычным тем, кто ждет прямолинейного сюжета. Но для внимательного читателя Гора станет редким и глубоким открытием — романом, доказывающим силу места и языка в сохранении и передаче историй целого народа.